Jak uprawiać zboża w suchych warunkach?

Prowadzenie upraw wielkopowierzchniowych, szczególnie zbóż, staje się w ostatnich latach coraz większym wyzwaniem. Uzyskanie zadowalających plonów wymaga radykalnej zmiany wypracowanych przez lata nawyków oraz wprowadzania nowych odmian roślin uprawnych i technik produkcji.

Jest to szczególnie ważne w przypadku upraw na glebach lekkich, mających naturalną tendencję do słabego gromadzenia wody i szybkiego wysychania. Ponieważ nawadnianie zboża zazwyczaj jest nieopłacalne, to trzeba zwrócić uwagę na inne czynniki, które pozwolą na ich uprawę w warunkach suszy.

Wybór roślin

Istnieje wiele elementów, na które trzeba zwrócić uwagę, uprawiając rośliny w warunkach niedoboru wody. Pierwsze z nich to czynniki związane z samymi roślinami uprawnymi. Warto wybierać gatunki i odmiany o krótszym okresie wegetacji i mniejszych potrzebach wodnych.

Współczynnik transpiracji

W wyborze gatunku czy odmiany dobrze jest wesprzeć się współczynnikiem transpiracji. Wskazuje on ile litrów wody roślina musi wyparować do wytworzenia 1 kg suchej masy. Względnie niskim współczynnikiem transpiracji charakteryzuje się popularna w Polsce kukurydza (300-400 l/kg s.m.), prawie zapomniane proso (200-300 l/kg s.m.) oraz powoli wchodzące na polskie pola sorgo (250-300 l/kg s.m.).

Sorgo

Sorgo staje się jednym z perspektywicznych gatunków, ponieważ wytwarza system korzeniowy sięgający na głębokość 1,5 metra. Dzięki temu jest w stanie wykorzystać wodę niedostępną dla innych zbóż, a ponadto posiada szereg innych cech ułatwiających wzrost w warunkach bardzo wysokiej temperatury.

„Tradycyjne” zboża

Tradycyjne” zboża charakteryzują się średnio wysokim współczynnikiem transpiracji. Dla pszenicy i jęczmienia wynosi on 400-500 l/kg s.m., dla owsa 400-600 l/kg s.m., zaś dla żyta 400-650 l/kg s.m. Decydując się na pszenicę, żyto czy jęczmień, warto wybrać ozime odmiany tych zbóż, ponieważ są one w stanie wykorzystać wodę zgromadzoną w glebie w czasie jesieni, zimy i wczesnej wiosny.

Rezygnacja z uprawy zbóż jarych

Rezygnacja z uprawy zbóż jarych jest jak najbardziej zasadna, ponieważ nie potrafią dobrze użytkować zapasów wody pozimowej. By poprawić efektywność wykorzystania wody glebowej, można skracać zboża, np. preparatami dostępnymi na www.syngenta.pl, ponieważ w wyniku tego zabiegu wykształcają one silniej rozwinięty system korzeniowy.

Agrotechnika

Zabiegi agrotechniczne to drugi z elementów wpływających na sukces uprawy zbóż w suchych warunkach. Zaliczają się do nich wszystkie zabiegi związane z nawożeniem. Ponieważ kluczowa dla utrzymania wilgotności w glebie jest próchnica glebowa, dlatego konieczne jest używanie nawozów organicznych. Najbardziej sprawdza się obornik, a także przyorywanie resztek pożniwnych i stosowanie międzyplonów. Można również aplikować doglebowo lub w formie oprysków kwasy humusowe. Przy nawożeniu mineralnym trzeba zadbać o właściwą podaż potasu i fosforu, które odpowiadają za prawidłową gospodarkę wodną w roślinach.

Pielęgnacja gleby

Kolejna grupa działań to pielęgnacja gleby. Po żniwach należy szybko wykonać podorywkę ścierniskową, pozwalającą na ograniczenie parowania z gleby. Zabiegi warto agregatować, by ograniczyć ugniatanie gleby, a w razie pojawienia się podeszwy płużnej – wykonać głęboszowanie.

Rezygnacja z wiosennej orki

Można także zrezygnować z wiosennej orki, by ograniczyć wysychanie gleby po tym zabiegu. Dobrym sposobem na suszę jest także uprawa uproszona lub uprawa pasowa. Te techniki uprawy nie tylko ograniczają parowanie wywołane uprawą gleby, ale także sprzyjają utrzymaniu w glebie grzybów, które tworzą mykoryzy z korzeniami zbóż i wspomagają je w pobieraniu wody oraz związków mineralnych.

Najważniejsze jest to, aby zwalczać chwasty, w tym te wytwarzające głęboko sięgający system korzeniowy. Przede wszystkim ważne jest przestrzeganie optymalnych terminów siewu i zabiegów pielęgnacyjnych, w tym ochrony zbóż przed chorobami i szkodnikami.

Z pewnością przestrzeganie tych zasad pozwoli na osiągnięcie satysfakcjonujących plonów, nawet w czasie suszy.

http://www.syngenta.pl

20 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.